دست نوشته ها

اجتماع امروز و مدیریت نوین

دانستنیهای همگانی تغذیه 6
ساعت ٧:۱٩ ‎ق.ظ روز ٢٤ دی ۱۳۸۸  

ویتامین D: ویتامین D یکی دیگر از ویتامینهای محلول در چربی است که به مقدار زیاد در کبد و بافت چربی ذخیره می شود. این ویتامین می تواند در اثر تابش خورشید به پوست بدن ساخته شود و به این ترتیب نیازی به دریافت رژیمی آن نمی باشد. در واقع در کشورمان که هنوز غنی سازی این مواد غذایی با این ویتامین خیلی مرسوم نیست، اکثریت مردم نیاز خود به ویتامین D را از تابش خورشی بر پوست خود تامین می کنند البته این موضوع برای افرادی مانند سالمندان، کسانیکه در شیفت شب کار می کنند، مناطق کم نور و آلوده و نوزادان که در معرض تابش خوشید نیستند مشکل ساز است. تامین ویتامین D برای جذب کلسیم و فسفر از روده کوچک و تنظیم غلظت کلسیم خون و استخوان سازی ضروری است. افرادی که به هر دلیل دچار کمبود ویتامین D هستند مبتلا به نرمی استخوان ( موسوم به راشیتیسم در کودکان) می شوند.به همین دلیل در ایران تجویز قطره ویتامین D,A برای نوزادان از 15 روزگی به بعد آغاز می شود. کسانیکه نمی توانند به هر دلیلی از نور خوشید بهره ببرند باید با مواد غذایی مانند جگر و روغن کبد ماهی و یا مکمل ها نیاز ویتامین D بدن خود را تایمن نمایند. لازم به ذکر است به دلیل اینکه این ویتامین در چربی ها ذخیره شده مصرف زیادی مکملها باعث آسیب رساندن به بدن می گردد.

فسفر: فسفر از مواد معدنی است که در سلامت استخوان و دندانها نقش بسزایی دارند زیرا ترکیب آنها با کلسیم( موسوم به هیدروکسی آپاتیت) در بافتهای بدن رسوب کرده و انها را مستحکم می کند.


توصیه های تغذیه ای برای دریافت فسفر :

فسفر ماده معدنی است که به طور گسترده در بسیاری از غذا ها به ویژه غذاهای پر پروتیین ( مانند شیر، گوشت و تخم مرغ) یافت می شود. با مصرف یک رژیم متعادل می توان از دریافت کامل آن مطمئن شد. در صنایع غذایی فرایند شده به عنوان یک افزودنی استفاده می شود. مثلا نوشابه های گاز دار مقدار زیادی اسید فسفریک دارند که با مصرف آنها مقدار فسفر بدن افزایش می یابد.( لازم به ذکر است در مبحث کلسیم ها بیان گردید که : حضور مقدار زیاد فسفر در رژیم غذایی به شدت جذب روده ای کلسیم را کاهش می دهدلذا نوشابه های گاز دار که دارای اسید فسفریک هستند جذب کلسیم غذایی را کاهش می دهند.) به طور کلی می توان اثرات منفی نوشابه های گاز دار در پوکی استخوان را بدین شرح نام برد:

ü       مصرف نوشابه های گاز دار می تواند جایگزین نوشیدنیهای با کلسیم مثل شیر شود که این خود دریافت کلسیم را کاهش می دهد

ü       خواص اسیدی مقدار زیاد اسید فسفریک در این نوشابه ها باعث افزایش برداشت کلسیم از استخوان ها می گردد

ü       کافئین موجود در این نوشابه ها، اتلاف کلسیم از ادرار را افزایش می دهد.

ü       حضور زیاد فسفر در نوشابه ها جذب روده ای کلسیم  را کاهش می دهد.

باید توجه داشت برای جذب بهتر کلسیم باید نسبت متعادلی بین فسفر و کلسیم رعایت گردد که شیر مادر بهترین نسبت را دارا است.بنا بر همین نکته است که طبق نظریه سنتی پنیر ( که منبع غنی از کلسیم و ضعیف از نظر فسفر) همراه گردو (که منبع غنی از فسفر و ضعیف از نظر کلسیم) بهتر است مصرف گردد.


کلمات کلیدی: عمومی ،خانواده ،سلامتی